Δωρεάν μεταφορικά από 45€
Αποστολή εντός 3 ημερών

Μικρή αναφορά στη σπουδαία διεθνή καριέρα της Κατίνας Παξινού

Αφιερώματα
Στα άδυτα των αρχείων
Μικρή αναφορά στη σπουδαία διεθνή καριέρα της Κατίνας Παξινού

Η Κατίνα Παξινού γεννήθηκε στις 15 Δεκεμβρίου 1900 στον Πειραιά, και το πραγματικό της όνομα ήταν Αικατερίνη Κωνσταντοπούλου. Φοίτησε στη Σχολή Χιλλ, στη Σχολή Ουρσουλινών της Τήνου και στη συνέχεια στην Ελβετία. Σπούδασε μουσική στο Ωδείο της Γενεύης, καθώς και σε σχολές του Βερολίνου και της Βιέννης. Στα 17 της χρόνια παντρεύτηκε τον βιομήχανο Ιωάννη Παξινό και απέκτησε μαζί του δύο κόρες, μόνο που, δυστυχώς, έχασε νωρίς την πρωτότοκη κόρη της.

Το 1920 εμφανίστηκε για πρώτη φορά στη Σκηνή του Δημοτικού Θεάτρου Αθηνών, ως ηθοποιός του λυρικού θεάτρου, στην όπερα «Αδελφή Βεατρίκη», που είχε συνθέσει αποκλειστικά για την ίδια ο Δημήτρης Μητρόπουλος.

 

 

paxinou-mitropoulos-1

Η Κατίνα Παξινού ως Βεατρίκη, 1920.

 

 

Από το 1932 έως το 1940 εμφανίζεται στο Εθνικό Θέατρο, όπου ερμηνεύει ρόλους που την καταξιώνουν ως κορυφαία ηθοποιό της ελληνικής σκηνής.

 

Έγραψε ιστορία με τους ρόλους που ερμήνευσε και αποθεώθηκε ως τραγωδός στην πρώτη παράσταση που έλαβε χώρα στην Επίδαυρο στους νεότερους χρόνους, στην «Ηλέκτρα» του Σοφοκλή, παραγωγή του Εθνικού Θεάτρου, σε μετάφραση Ιωάννη Γρυπάρη και σκηνοθεσία του Δημήτρη Ροντήρη.

 

 

paxinou-13

Σοφοκλή «Ηλέκτρα». Εθνικό Θέατρο, Αρχαίο Θέατρο Επιδαύρου. Η Κατίνα Παξινού και ο Χορός. Φωτογραφία του Λέοντα Φραντζή, 1938.

 

 

Θα άξιζε να θυμηθούμε και τη διεθνή της πορεία, που ίσως σήμερα να μην είναι τόσο γνωστή.

 

 

paxinou-4

Η Κατίνα Παξινού και ο Αλέξης Μινωτής στην πλατεία Ρέμερμπεργκ (Römerberg Platz) της Φραγκφούρτης. Φωτογραφία του Enzo Meneghini, από την περιοδεία του Εθνικού Θεάτρου στη ναζιστική Γερμανία, Ιούνιος 1939.

 

 

Με το Εθνικό Θέατρο, τις παραμονές του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, θα εμφανιστεί στο Λονδίνο, τη Φραγκφούρτη και το Βερολίνο, ερμηνεύοντας το ρόλο της Ηλέκτρας στην ομότιτλη τραγωδία του Σοφοκλή και το ρόλο της Γερτρούδης στον Άμλετ του Σαίξπηρ.

 

Το Μάιο του 1940 η Κατίνα Παξινού υποδύθηκε την Κυρία Άλβινγκ στους Βρικόλακες του Ίψεν, στο Duchess Theatre του Λονδίνου, με τον θίασο του Charles Cochran.

 

Στη συνέχεια η Παξινού μεταβαίνει στις ΗΠΑ με δραματικό τρόπο, αφού το πλοίο στο οποίο επέβαινε τορπιλίστηκε από του Γερμανούς, ενώ, όταν το προσπαθεί ξανά, ταξιδεύει μέσω Ισπανίας, εν μέσω βομβαρδισμών. Στις ΗΠΑ εμφανίζεται στο Μπρόντγουεϊ, ενώ ερμηνεύει και σπουδαίους ρόλους στον κινηματογράφο, με τους οποίους κερδίζει τη διεθνή αναγνώριση. Μια μεγάλη στιγμή είναι η συμμετοχή της στην ταινία «Για ποιόν κτυπά η καμπάνα» του Σαμ Γούντ, για την οποία απέσπασε, το 1944, το Oscar Β΄ γυναικείου ρόλου. Στην ταινία η έξοχη Κατίνα Παξινού, υποδύεται μια αντάρτισσα του ισπανικού εμφυλίου πολέμου, και είναι απίστευτη όχι μόνο η ερμηνεία της, αλλά και η «μεταμόρφωσή» της.

 

 

paxinou-12

Η Κατίνα Παξινού και ο John Mylong (;) στο γύρισμα της ταινίας του Sam Wood «Για ποιον χτυπά η καμπάνα», 1942.

 

 

Αργότερα, το 1960, συνεργάστηκε με τον Λουκίνο Βισκόντι στην ταινία «Ο Ρόκο και τα αδέλφια του», παίζοντας μαζί με τον Αλαίν Ντελόν και τον Σπύρο Φωκά.

paxinou-11
Renato Salvatori, Κατίνα Παξινού, Σπύρος Φωκάς και Αρτέμης Μάτσας στο γύρισμα της ταινίας του Luchino Visconti «Ο Ρόκο και τα αδέλφια του», 1960.
paxinou-5
Η Κατίνα Παξινού και ο Luchino Visconti στο γύρισμα της ταινίας «Ο Ρόκο και τα αδέλφια του». Φωτογραφία του Giovanni Battista Poletto, 1960.
paxinou-11
paxinou-5

Σταθμός και η συμμετοχή της, το 1955, στην ταινία «Ο κύριος Αρκάντιν» του Όρσον Ουέλς.

 

Το 1949 έλαβε το Βραβείο Κοκτώ, στο Φεστιβάλ Μπιαρίτς, για για την ερμηνεία της στην ταινία «Το πένθος ταιριάζει στην Ηλέκτρα» του Ντάντλεϊ Νίκολς.

paxinou-3
Η Κατίνα Παξινού, ο Michael Redgrave και η Rosalind Russell στην ταινία του Dudley Nichols «Mourning becomes Electra», 1947. Φωτογραφία του Alex Kahle, 1947.
paxinou-7
Φωτογραφίες από το γύρισμα της ταινίας του Dudley Nichols «Mourning becomes Electra». Φωτογράφος Alex Kahle, 1947.
paxinou-8
Φωτογραφίες από το γύρισμα της ταινίας του Dudley Nichols «Mourning becomes Electra». Φωτογράφος Alex Kahle, 1947.
paxinou-9
Φωτογραφίες από το γύρισμα της ταινίας του Dudley Nichols «Mourning becomes Electra». Φωτογράφος Alex Kahle, 1947.
paxinou-3
paxinou-7
paxinou-8
paxinou-9

Στην Ελλάδα η Κατίνα Παξινού συμμετείχε σε μία μόνον ταινία, το 1969, «Το νησί της Αφροδίτης» του Γιώργου Σκαλενάκη, με θέμα τον αγώνα της ΕΟΚΑ. Η ταινία βασιζόταν στο ομότιτλο θεατρικό έργο του Αλέξη Πάρνη, και —παρά την επώδυνη ασθένειά της— η Παξινού ολοκλήρωσε τα γυρίσματα.

 

 

paxinou-2

Η Ζωρζ Σαρή και η Κατίνα Παξινού στην ταινία του Γιώργου Σκαλενάκη «Το νησί της Αφροδίτης», 1969.

 

 

Παρασημοφορήθηκε με τον Χρυσό Σταυρό του Βασιλικού Τάγματος Γεωργίου Α΄ και με τον Χρυσό Σταυρό Τάγματος Διακεκριμένων Υπηρεσιών προς τη Γερμανική Δημοκρατία. Τιμήθηκε ακόμη με τον τίτλο της Αξιωματούχου του Τάγματος Γραμμάτων και Τεχνών της Γαλλίας και με το Βραβείο «Ιζαμπέλλα Ντ’ Έστε».

 

Ο Μινωτής είχε πει για το υποκριτικό της ταλέντο: «Η Κατίνα Παξινού είναι η ηθοποιός της ψυχής, ενσάρκωνε τους χαρακτήρες που υποδύονταν από τα βάθη του είναι της, δεν υποκρίνονταν, δεν έκανε εξωτερικές μιμήσεις, έπλαθε ολοζώντανες ποιητικές μορφές. Με την ίδια όψη, με την ίδια φωνή, με την ίδια ψυχικότητα, με παράφορη πάντα πλαστουργική δύναμη, μετουσίωνε τα θεατρικά πρόσωπα, συγχωνεύοντάς τα με τη δική της πρωτεϊκή φύση».

 

 

Φιλμογραφία: «For Whom the Bell Tolls», ελλ. τίτλος: «Για ποιον χτυπά η καμπάνα», του Σαμ Γουντ (1943), «Hostages», ελλ. τίτλος: «Πυρ!», του Φρανκ Τατλ (1943), «Confidential Agent», ελλ. τίτλος: «Ο εμπρηστής», του Χέρμαν Σάμλιν (1945), «Uncle Silas», ελλ. τίτλος: «Η οργή του Θεού», του Τσαρλς Φρανκ (1947), «Mourning Becomes Electra», ελλ. τίτλος: «Το πένθος ταιριάζει στην Ηλέκτρα», του Ντάντλεϊ Νίκολς (1947), «Prince of Foxes»,ελλ. τίτλος: «Καίσαρ Βοργίας», του Χένρι Κινγκ (1949), «Confidential Report», ελλ. τίτλος: «Ο κύριος Αρκάντιν», του Όρσον Ουέλς (1955), «Τhe Miracle», ελλ. τίτλος: «Το θαύμα», του Έρβιν Ρέιπερ (1959), «Rocco e i suoi fratelli», ελλ. τίτλος: «Ο Ρόκο και τα αδέλφια του», του Λουκίνο Βισκόντι (1960), «Τante Zita», ελλ. τίτλος: «Πώς γνώρισα τον έρωτα», του Ρομπέρ Ανρικό (1968), «Un été Fauvage», του Μαρσέλ Καμί (1969), «Το νησί της Αφροδίτης», του Γιώργου Σκαλενάκη (1969).

 

 

Σοφία Ε. Πελοποννησίου

paxinou-10
Στο γύρισμα της κινηματογραφικής ταινίας του Charles Frank «Uncle Silas», 1947.
paxinou-1
Η Κατίνα Παξινού και ο Carlos Rivas στην ταινία των Irving Rapper και Gordon Douglas «The Miracle», 1959.
paxinou-6
Η Κατίνα Παξινού, ο Laurence Irving και η Jean Simmons στο γύρισμα της ταινίας του Charles Frank «Uncle Silas», 1947.
paxinou-10
paxinou-1
paxinou-6

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Ο Ευγένιος Γκλάντστοουν Ο’Νηλ (16 Οκτωβρίου 1888 – 27 Νοεμβρίου 1953) ήταν ένας από τους μεγαλύτερους Αμερικανούς θεατρικούς συγγραφείς του 20ού αιώνα, με βαθιά αισθήματα για την Ελλάδα.[1] Έργα του μετέφρασε η Κατίνα Παξινού, για την οποία ο συγγραφέας είχε πει: «Είναι τόσο σπάνιο στον καιρό μας ν’ ανταμώσει κανείς στο θέατρο μια τόσο εκλεκτή και απλή γυναίκα και συνάμα μια τόσο σπουδαία καλλιτέχνιδα».
Η Διεθνής Ημέρα Φιλίας γιορτάζεται κάθε χρόνο στις 30 Ιουλίου. Φέτος, με αφορμή το Έτος Παξινού, δεν θα μπορούσε να μη γίνει μνεία σε μια φιλία που μέτρησε περισσότερα από 40 χρόνια, αυτή της Κατίνας Παξινού με τον μεγάλο συνθέτη και αρχιμουσικό Δημήτρη Μητρόπουλο.
Με αφορμή το Έτος Παξινού και την αφιερωμένη στη «Μήδεια» έκθεση του Φεστιβάλ Αθηνών και Επιδαύρου, θυμόμαστε την πρώτη παρουσίαση της τραγωδίας του Ευριπίδη στο Φεστιβάλ Επιδαύρου (1956), με την Κατίνα Παξινού στο ρόλο της εμβληματικής ηρωίδας.
Επ’ ευκαιρία του φετινού εορτασμού της Παγκόσμιας Ημέρας Θεάτρου, δεν μπορούμε παρά να ανακαλέσουμε στη μνήμη μας τη μούσα του ελληνικού θεάτρου, Κατίνα Παξινού, καθώς φέτος συμπληρώνονται 50 χρόνια από τον θάνατό της. Όπως αναφέρει ο Κώστας Γεωργουσόπουλος στην εισαγωγή της έκδοσης «Παξινού – Μινωτής. Μίμησις πράξεως σπουδαίας και τελείας»: «[...] η Παξινού δεν είχε μιμητές ούτε οπαδούς. Είχε μαθητές που θήτευσαν στο ιδίωμά της. Επί πενήντα περίπου χρόνια οικοδόμησε ένα υποκριτικό ύφος προσωπικό, όπου κάθε ρόλος είναι μια πτυχή και μια αποκάλυψη της ψυχικής της δεινότητας».