«Από Ροστόβ εις Μυτιλήνην, 1919». Το ημερολόγιο μιας φυγής

Πρόκειται για την πρώτη έκδοση του χειρόγραφου ταξιδιωτικού ημερολογίου, που έγραψε ο Θεολόγος Παναγιωτίδης, Έλληνας της Τραπεζούντας και πρόσφυγας στη Ρωσία, όταν εγκατέλειψε το Ροστόβ από τον φόβο των επαναστατών για να φθάσει στην ελεύθερη Μυτιλήνη. Οι εγγραφές του ημερολογίου ξεκινούν το Σάββατο 23 Μαρτίου 1919 και παρακολουθούν τη διαδρομή και τους σταθμούς της ατμοβάρζας Ζαννέττα, στην οποία επέβαινε ο Παναγιωτίδης καθώς και πολλά μέλη της ελληνικής κοινότητας του Ροστόβ που έφυγαν λόγω του πολέμου από τη Ρωσία. Το κείμενο ολοκληρώνεται με μία συνοπτική καταγραφή των γεγονότων της εβδομάδας από 6 έως 12 Απριλίου 1919 στη Μυτιλήνη. Στην έκδοση περιλαμβάνεται και το κείμενο μιας ανέκδοτης διάλεξης που είχε δώσει ο Θεολόγος Παναγιωτίδης, στο Ροστόβ, στις 6 Ιανουαρίου 1919, με θέμα: «Περί της ελληνικής εθνικής αφυπνίσεως εν Ρωσσία». Τον υπομνηματισμό του κειμένου επιμελήθηκε η Ουρανία Πολυκανδριώτη, η οποία υπογράφει και την Εισαγωγή (σ. 11-34). Η Εισαγωγή διακρίνεται στις ακόλουθες ενότητες: «Ο Θεολόγος Παναγιωτίδης και η εποχή του», όπου αναπτύσσεται το ιστορικό πλαίσιο του κειμένου· «Από το Ροστόβ στη Μυτιλήνη, Μάρτιος – Απρίλιος 1919. Το ημερολόγιο και τα γεγονότα», όπου περιγράφονται το δρομολόγιο και οι συνθήκες του ταξιδιού· «Οι πεποιθήσεις του Θεολόγου Παναγιωτίδη», όπου αναπτύσσονται οι ιδεολογικές απόψεις του συντάκτη του ημερολογίου· τέλος, «Το ημερολόγιο ως προσωπικός λόγος», όπου αναλύεται το είδος της ημερολογιακής γραφής ως υποκειμενικό ιστορικό τεκμήριο.