Επιθυμητό και πραγματικό μέγεθος οικογένειας. Γεγονότα του κύκλου της ζωής

Η ολοκληρωμένη ανάλυση της γονιμότητας εξασφαλίζεται μόνο με διαχρονικές έρευνες λόγω ακριβώς της δυναμικής φύσης του φαινομένου.
Στο βιβλίο αυτό παρουσιάζονται τα αποτελέσματα μιας παρόμοιας έρευνας. Πρόκειται για έρευνα του 1997 σε μέρος δείγματος της Πανελλήνιας Έρευνας Γονιμότητας του ΕΚΚΕ που διεξήχθη το 1983, σε δείγμα 6.500 παντρεμένων γυναικών αναπαραγωγικής ηλικίας. Οι γυναίκες αυτές το 1997, μετά την παρέλευση 15 ετών, είχαν πλέον ολοκληρώσει το μέγεθος της οικογένειάς τους.
Ο βασικός στόχος της παρούσας έρευνας είναι:
α) να διευρευνηθεί εάν και κατά πόσο οι γυναίκες, οι οποίες ερωτήθηκαν εκ νέου το 1997, ήταν «συνεπείς» ως προς τον αριθμό των παιδιών που είχαν αναφέρει ως επιθυμητό το 1983 και ποιοι παράγοντες επηρέασαν την τυχόν «συνέπεια» ή «ασυνέπειά» τους.
β) να αναλυθεί το ιστορικό εργασίας των γυναικών σε συνάρτηση με τα γεγονότα του κύκλου ζωής (γάμος και γεννήσεις).
Τα αποτελέσματα της έρευνας έδειξαν ότι οι περισσότερες γυναίκες (70%) ήταν «συνεπείς» και είχαν αποκτήσει μέχρι το 1997 ακριβώς τον αριθμό των παιδιών που επιθυμούσαν το 1983. Ένα σημαντικό ποσοστό (19%) απέκτησαν συνολικά λιγότερα παιδιά απ’ όσα επιθυμούσαν (ασυνέπεια προς τα κάτω) και ένα σχετικά χαμηλό ποσοστό (10,5%) απέκτησαν περισσότερα παιδιά απ’ όσα επιθυμούσαν (ασυνέπεια προς τα πάνω).
Ο επιθυμητός αριθμός παιδιών το 1983 ασκεί έντονη θετική επίδραση στον τελικό αριθμό γεννήσεων. Το εισόδημα, η βελτίωση της οικονομικής κατάστασης του νοικοκυριού μεταξύ 1983-1997 και η βελτίωση των στεγαστικών συνθηκών κατά την ίδια περίοδο επιδρούν θετικά στη συνέπεια των γυναικών, ενώ βασικοί ανασταλτικοί παράγοντες είναι το υψηλό κόστος εκπαίδευσης και η ανεπάρκεια στις υπηρεσίες φύλαξης των παιδιών (βρεφονηπιακοί σταθμοί κ.λπ.). Η γυναικεία απασχόληση δεν ασκεί αρνητική επίδραση στο τελικό μέγεθος οικογένειας. Αντίστροφα, έμμεση αρνητική επίδραση προκαλεί η αποχώρηση των γυναικών από το εργατικό δυναμικό λόγω οικογενειακών υποχρεώσεων, αποχώρηση η οποία στερεί το νοικοκυριό από ένα δεύτερο εισόδημα. Από τα παραπάνω προκύπτουν και τα βασικά μέτρα πολιτικής που θα πρέπει να ληφθούν ώστε να είναι δυνατό να αποκτούν τα ζευγάρια τον αριθμό των παιδιών που επιθυμούν: πολιτική εναρμόνισης «εργασιακής και οικογενειακής ζωής», οικονομικά κίνητρα, στεγαστική πολιτική, μέτρα μείωσης του κόστους εκπαίδευσης των παιδιών.

(από το οπισθόφυλλο του βιβλίου)