Η Μικρασιατική καταστροφή του 1922 αποτελεί οδυνηρή καμπή στην πορεία του ελληνικού έθνους. Μια από τις πολλές συνέπειές της ήταν ο ξεριζωμός των Ελλήνων της Μικράς Ασίας και της Ανατολικής Θράκης από τις προγονικές εστίες τους και η εγκατάστασή τους στην Ελλάδα. Η άμεση ανάγκη υποδοχής των πολλών χιλιάδων προσφύγων και της εξασφάλισης στοιχειωδών συνθηκών ζωής γι’ αυτούς αποτέλεσε μια μεγάλη πρόκληση για τη χώρα, η οποία εξερχόταν από δεκαετείς εξουθενωτικούς πολέμους και συγχρόνως αναζητούσε διέξοδο από την παράλυση που προκαλούσε ο εσωτερικός διχασμός. Μεγάλες ανακατατάξεις προκάλεσε η εγκατάσταση των προσφύγων σε όλες τις περιοχές που τους υποδέχθηκαν, τόσο στην ύπαιθρο όσο και στις πόλεις.
Η έκθεση που παρουσιάζεται στον εκθεσιακό χώρο του Ιδρύματος της Βουλής των Ελλήνων με θέμα “Η αττική γη υποδέχεται τους πρόσφυγες του ’22” παρουσιάζει τον τρόπο με τον οποίο η πρωτεύουσα του κράτους προσπάθησε να αντιμετωπίσει το μεγάλο κύμα προσφύγων που εγκαταστάθηκε σε διάφορες περιοχές της Αττικής, να οργανώσει συσσίτια και καταυλισμούς, να διευκολύνει κατά το δυνατόν την επιβίωσή τους και τη σταδιακή ενσωμάτωσή τους στην αγορά εργασίας, στον κοινωνικό κορμό και στη ζωή της πόλεως, έως τη δημιουργία των προσφυγικών δήμων γύρω από την Αθήνα και τον Πειραιά.
Στην έκθεση γίνεται επίσης αναφορά στο μεγάλο πλούτο πολιτιστικών αγαθών, αλλά και στον τρόπο με τον οποίο οι πρόσφυγες εξέφρασαν τα συναισθήματά τους μέσα από τις διάφορες μορφές τέχνης. Με τον πλούτο αυτόν οι Μικρασιάτες συμπολίτες μας συνδιαμόρφωσαν το σημερινό πρόσωπο του πολιτισμού της πατρίδας μας.
Σε μια εποχή όπως η σημερινή, όπου δημοκρατικές, πολιτικές, κοινωνικές και οικονομικές ανακατατάξεις σε παγκόσμιο επίπεδο δημιουργούν κύματα προσφύγων και συνακόλουθα μεγάλα προβλήματα υποδοχής, προσαρμογής και ενσωμάτωσης, η ελληνική εμπειρία από και μετά τη Μικρασιατική καταστροφή αξίζει να προβληθεί και να αξιοποιηθεί γιατί αφορά σε ένα σημαντικό και επιτυχές ιστορικό και κοινωνιολογικό επίτευγμα.
Για την έκθεση αυτή, εκτός από τους συγγραφείς των επιμέρους κεφαλαίων του παρόντος καταλόγου-οδηγού, προσέφεραν υλικό και συνεργάστηκαν πολλοί φορείς, όπως το Κέντρο Μικρασιατικών Σπουδών, το Βυζαντινό και Χριστιανικό Μουσείο, το Μουσείο Μπενάκη, το Κινηματογραφικό και Ιστορικό Αρχείο του Υπουργείου Εξωτερικών, το ΕΛΙΑ, το Αρχείο της ΕΡΤ, το Λύκειο των Ελληνίδων, η ΧΕΝ Αθηνών αλλά και ιδιωτικές συλλογές. Προς όλους αυτούς αλλά και προς τον καλλιτεχνικό επιμελητή της έκθεσης κύριο Τάκη Μαυρωτά εκφράζω τις θερμές μου ευχαριστίες.
Άννα Μπενάκη-Ψαρούδα, Πρόεδρος της Βουλής των Ελλήνων και Πρόεδρος του Ιδρύματος της Βουλής των Ελλήνων γιο τον Κοινοβουλευτισμό και τη Δημοκρατία
(Από τον πρόλογο της έκδοσης)
