Μελέτες ιστορίας των πολιτικών ιδεών

Στις σελίδες του ανά χείρας τόμου, όπως και σε εκείνες του δευτέρου τόμου 2 που ακολουθεί, ξεδιπλώνεται μια πορεία ζωής, την οποία συνθέτουν δοκιμές και πειραματισμού που εκπήγασαν από τη συνομιλία και την απόπειρα κατανόησης του συναρπαστικού κόσμου των πολιτικών ιδεών ιδεών τις οποίες επεξεργάστηκε η ανθρωπότητα και επιμέρους σύνολα εντός αυτής στη μακρά διαδρομή του ιστορικού τους βίου, για να καταστήσουν δυνατή, κατανοητή και υποφερτή τη συνύπαρξη των ανθρώπων σε οργανωμένες κοινωνίες. Η διαδρομή συντελείται βεβαίως στον χώρο των πολιτικών ιδεών του Δυτικού κόσμου, η αφετηρία των οποίων βρίσκεται στην ελληνική αρχαιότητα, που η γοητεία της ως πηγής προβληματισμού και νοημάτων ως προς την ανθρώπινη υπόσταση αποβαίνει απαρέγκλιτα ακαταμάχητη. Το ταξίδι στην ουσία υπήρξε μια συνεχής αναζήτηση αυτογνωσίας δια της οδού κριτικών σταθμίσεων και επανεκτιμήσεων συμβατικών παραδοχών στο κανονιστικό περιβάλλον της συλλογικής μας ζωής. Η τελική πενιχρή συγκομιδή προσφέρεται στους αναγνώστες ως αφετηρία διαλόγου αλλά και ως αντικείμενο κριτικών θεωρήσεων. Για την επανεμφάνιση των μελετών στην παρούσα νέα τους μορφή επιχειρήθηκε, σε όσα σημεία κρίθηκε σκόπιμο, η επιβεβλημένη γλωσσική επιμέλεια. Για να μην αλλοιωθεί η ιστορικότητα των κειμένων η συγγραφή των οποίων εκτείνεται σε μισό περίπου αιώνα, βιβλιογραφική ενημέρωση έγινε μόνον οριακά, με σκοπό κυρίως να διευκολυνθούν οι αναγνώστες. Ομολογώ ότι η εκ νέου αναστροφή με τα κείμενα για τη συγκρότηση της παρούσας έκδοσης ανακαλούσε συχνά στη μνήμη μου τις σκέψεις και τις εξομολογήσεις του Μονταίνιου για τις ατέλειες, τους περιορισμούς, τις ασυνέχειες του έργου του. Η συνομιλία πάντως με τον Μονταίνιο λειτουργούσε θεραπευτικά και συμφιλιωτικά ως προς την παραδοχή των ορίων, μέσα στα οποία κινείται η πνευματική δημιουργία. Δύο λέξεις, η σιωπή και η μετριοφροσύνη, από το περίφημο δοκίμιο «Περί της αγωγής των παιδιών», προσφέρουν την πιο εύστοχη υπόδειξη για τον καθορισμό της αυτοσυνειδησίας του πνευματικού εργάτη. Η έκδοση οφείλεται στον ενθουσιασμό και την καθοδήγηση την οποία πρόσφερε ως Γραμματεύς επί των Δημοσιευμάτων ο συνάδελφος στην Ακαδημία Αντώνιος Ρεγκάκος, τώρα Γενικός Γραμματεύς της Ακαδημίας Αθηνών. Χωρίς την αμέριστη και αποτελεσματική υποστήριξή του, η έκδοση δεν θα ήταν δυνατή.