Ο σταυρός στη μνημειακή βυζαντινή ζωγραφική
Η λειτουργία και το δογματικό του περιεχόμενο
Χαρτόδετο
16,00€
Η παρούσα μελέτη εξετάζει την εικονογραφία του σταυρού στη μνημειακή ζωγραφική από τα παλαιοχριστιανικά χρόνια ως την οθωμανική κατάκτηση. Μελετά επίσης τη χρήση του σταυρού στη θεία λειτουργία των Ιεροσολύμων, της Κωνσταντινούπολης και της Αιγύπτου, στις αυτοκρατορικές τελετές και στην κοσμική βυζαντινή ζωή. Η έρευνα επεκτείνεται σε ολόκληρη τη γεωγραφική επικράτεια που κάλυπτε η βυζαντινή αυτοκρατορία και δίνει ιδιαίτερη έμφαση στις περιοχές της Καππαδοκίας, της Γεωργίας, της Ελλάδας και της Ιταλίας, εκεί όπου συναντάται η μεγαλύτερη ποικιλία απεικονίσεων σταυρών στη ζωγραφική. Η μελέτη επιδιώκει να απαντήσει στο ερώτημα κατά πόσο οι απεικονίσεις σταυρών σε οροφές, κλίτη, τρούλους και αψίδες παλαιοχριστιανικών και βυζαντινών εκκλησιών σχετίζονται με το θρησκευτικό τελετουργικό της Ύψωσης του Σταυρού, της Σταυροπροσκύνησης και των Θεοφανίων που τελούνταν στην πρωτεύουσα και σε επαρχιακές πόλεις της αυτοκρατορίας. Επίσης, ερευνά το δογματικό-θεολογικό νόημα του σταυρού, που προκύπτει από τη μελέτη καινοδιαθηκικών χωρίων και λειτουργικών και πατερικών κειμένων και σχετίζεται άμεσα με τον υπόλοιπο ζωγραφικό διάκοσμο του ναού. Τέλος, στην εργασία εξετάζεται η κατάταξη του σταυρού σε έξι εικονογραφικούς τύπους και η συσχέτιση που μπορεί να υπάρχει ανάμεσα στον τύπο του σταυρού, στη θέση του στο ναό και στο δογματικό του περιεχόμενο.
