Υπόμνημα για το Πήλιο και την Όσσα

Τον Νοέμβριο του 1851, ο Alfred Mézières, μέλος της Γαλλικής σχολής των Αθηνών, και ο Alfred Normand, υπότροφος της Ακαδημίας της Γαλλίας στην Ρώμη, ταξιδεύουν μαζί στην τουρκοκρατούμενη Θεσσαλία. Ο Mézières, τριτοετής της σχολής, είναι σε ειδική επιστημονική αποστολή με την οποία ολοκληρώνεται και η παραμονή του στην Ελλάδα. Σκοπός του είναι η εξερεύνηση της περιοχής που εκτείνεται από την κοιλάδα των Τεμπών στα βόρεια μέχρι την άκρη της χερσονήσου της Μαγνησίας προς νότο, με έμφαση στην αποτύπωση της θέσης των αρχαίων πόλεων, την συλλογή αρχαίων επιγραφών και την περιγραφή των σωζόμενων χειρογράφων ή εγγράφων στα μοναστήρια αυτής της «άγνωστης εν πολλοίς περιοχής», σύμφωνα με το θέμα που έχει ορίσει η Ακαδημία των Επιγραφών και των Καλών Γραμμάτων της Γαλλίας. Ο νεαρός Mézières δεν θα αρκεστεί όμως στην ιστορική προσέγγιση ή την αποτύπωση των ευρημάτων: Στο υπόμνημα που θα συντάξει μετά την επιστροφή του στην Γαλλία, θα συμπεριλάβει μια έξοχη περιγραφή όλων όσων αντίκρυσε κατά την περιήγησή του, καθιστώντας το κείμενο αυτό, γραμμένο σε μια ιστορική στιγμή με συμβολική αξία –τριάντα χρόνια μετά το ξέσπασμα της Επανάστασης και τριάντα χρόνια πριν την προσάρτηση της Θεσσαλίας– έναν πραγματικό θησαυρό  πληροφοριών για τη φύση, τις καλλιέργειες, τους ντόπιους πληθυσμούς και τον τρόπο ζωής τους κατά την τελευταία αυτή φάση της οθωμανικής κυριαρχίας.