Εστιασμένες, μεταξύ άλλων, στις πολιτικές, κοινωνικο-οικονομικές, ιδεολογικές και πολιτισμικές εξελίξεις της περιόδου, οι διαλέξεις, πέρα από την εμπέδωση γνώσεων, αποβλέπουν στη διάδοση των νεότερων πορισμάτων από συστηματικές έρευνες σε αρχεία και βιβλιοθήκες της Ελλάδας και του εξωτερικού, όπως και στη διεύρυνση και εμβάθυνση των προβληματισμών. Οι διαλέξεις απευθύνονται στο επιστημονικό κοινό, ιστορικούς, φιλολόγους, ιστορικούς της τέχνης αλλά και σε προπτυχιακούς και μεταπτυχιακούς φοιτητές, διδάσκοντες στην πρωτοβάθμια και δευτεροβάθμια εκπαίδευση και, γενικά, σε κάθε ενδιαφερόμενο.
Θεματική 2025
Εκκλησία, οικονομία και κοινωνία στον ελληνικό χώρο (1204-1821)
Οι σεμιναριακές διαλέξεις επικεντρώνονται στον ρόλο της Εκκλησίας και των εκκλησιαστικών καθιδρυμάτων σε κοινωνικο-οικονομικά περιβάλλοντα του βενετοκρατούμενου και του οθωμανοκρατούμενου ελληνικού χώρου. Στη θεματική μεταξύ άλλων εμπίπτουν: η διαδικασία συγκρότησης και η σύνθεση της περιουσίας που κατείχαν ορθόδοξες ή καθολικές επισκοπές και μονές στον αστικό και κυρίως στον αγροτικό χώρο (σπίτια, μύλοι, χωράφια, ελαιώνες, αμπελώνες, κήποι κ.ά.)· ο μηχανισμός διαχείρισης των ακινήτων· οι δαπάνες και τα έσοδα· οι σχέσεις των εκκλησιαστικών παραγόντων και των υπαλλήλων τους (επιστάτες, γραμματικοί, εισπράκτορες κ.ά.) με τον κόσμο της πόλης και της υπαίθρου, τους μισθωτές γαιών (καλλιεργητές, κτηνοτρόφοι), τους εργάτες, τους τεχνίτες και γενικά όσους εμπλέκονταν στη συντήρηση και εκμετάλλευση της περιουσίας· η εν γένει παρουσία της Εκκλησίας στην κατά τόπους οικονομική και, κατ’ επέκταση, κοινωνική ζωή.
1η Διάλεξη
Τετάρτη 7 Μαΐου 2025, 18:00
Ιστορικό και Παλαιογραφικό Αρχείο του ΜΙΕΤ
Π. Σκουζέ 3, 1ος όροφος (Πλ. Αγίας Ειρήνης, Αιόλου)
Η παρουσία της μονής του San Giorgio Maggiore στη Βυζαντινή Αυτοκρατορία και τον βενετοκρατούμενο ελληνικό χώρο (τέλη 11ου-15ος αι.): Μια περιπτωσιολογική μελέτη
Ομιλήτρια
Μαρίνα Κουμανούδη, Κύρια Ερευνήτρια στο Ινστιτούτο Ιστορικών Ερευνών του Εθνικού Ιδρύματος Ερευνών
Η ομιλία επικεντρώνεται στην περίπτωση της μονής του San Giorgio Maggiore, ενός μοναστηριακού ιδρύματος με εξέχουσα θέση στη θρησκευτική ζωή της Βενετίας, το οποίο από τα τέλη του 11ου αιώνα εξακτινώθηκε στη Βυζαντινή Αυτοκρατορία και, μετά το 1204, σε περιοχές του ελληνικού χώρου που πέρασαν στην κυριαρχία των Βενετών. Μέσα από την παρακολούθηση της μακράς και σύνθετης διαδρομής του μοναστηριού στον χώρο της ελληνολατινικής Ανατολής αναδεικνύονται η φύση και ο ρόλος των κατά τόπους εξαρτημάτων του. Αντικείμενο προσέγγισης αποτελούν επίσης η συμβολή των εξαρτημάτων αυτών στην οικονομική λειτουργία και την κοινωνική πραγματικότητα των περιοχών υποδοχής ως εκφάνσεις της πολιτικής και οικονομικής διείσδυσης της Βενετίας καθώς και της αλληλεπίδρασης μεταξύ δυτικών μοναστηριακών θεσμών και δομών εξουσίας στην Ανατολική Μεσόγειο κατά τον Ύστερο Μεσαίωνα.
Διοργανωτές:
• Κώστας Λαμπρινός, Διευθυντής Ερευνών, Διευθύνων του ΚΕΜΝΕ/Ακαδημία Αθηνών
• Σταύρος Γριμάνης, Yπεύθυνος του ΙΠΑ/ΜΙΕΤ
