Δωρεάν μεταφορικά από 45€
Αποστολή εντός 3 ημερών
Στα βουνά

Σε συνέχεια της προηγούμενης ανάρτησης θα μείνουμε στον χώρο του ελεύθερου χρόνου και του τουρισμού.

Τότε βέβαια που εισήχθη στην Ελλάδα λεγόταν αλλιώς. Κάποια στιγμή καθιερώθηκε ο όρος περιηγητισμός. Οι έννοιες της επαφής με τη φύση και της υγιεινής ζωής ήρθαν στην Ελλάδα στις αρχές του 20ού αιώνα και αναπτύχθηκαν αρκετά στον Μεσοπόλεμο. Σίγουρα οι νοοτροπίες αυτές μαζί με τις πρακτικές που τις συνόδευαν αφορούσαν σε μεγάλο βαθμό τα αστικά στρώματα. Όμως ο φόβος των ασθενειών και κυρίως της φυματίωσης, η σύνδεση του περιηγητισμού με την έννοια του έθνους και της πατριδογνωσίας, η επιθυμία απόδρασης από την καθημερινότητα, ήταν κάποιοι από τους λόγους που επέκτειναν τις πρακτικές του περιηγητισμού σε ευρύτερους πληθυσμούς. Ταυτόχρονα οι πρακτικές αυτές δημιούργησαν την ανάγκη για τη δημιουργία τουριστικών υποδομών που ήταν ελάχιστες στη χώρα.

 

Σημαντικό κομμάτι των εκδρομών των κατά τόπους περιηγητών ήταν βέβαια τα βουνά της ελληνικής επικράτειας. Αναβάσεις σε χαμηλά ή ψηλότερα όρη, σε κοντινούς ή πιο μακρινούς προορισμούς, ήταν η συνήθης δραστηριότητα. Δραστηριότητα κυρίως αντρική που όμως συν τω χρόνω επεκτάθηκε και σε γυναικείους πληθυσμούς. Το βουνό λοιπόν ο κύριος πρωταγωνιστής της εκδρομής. Το βουνό που προσέφερε πρόκληση, που όριζε μια προσπάθεια κατάκτησης, που διέθετε ντόπιους πληθυσμούς στους οποίους η κυρίαρχη τότε ιδεολογία έβλεπε (με ρομαντικό αλλά και αποικιοκρατικό ενίοτε τρόπο) τους «αληθινούς» εκπρόσωπους του έθνους, το βουνό που δημιουργούσε με τον τρόπο αυτό τις τόσο ακμάζουσες την εποχή εκείνη συλλογικότητες. Σταδιακά ορισμένοι περιηγητές «εξειδικεύθηκαν» και δημιούργησαν τους πρώτους ορειβατικούς συλλόγους, οι οποίοι τη δεκαετία του 1930 επεκτάθηκαν σε όλη την Ελλάδα.

 

Το βουνό προσέφερε ταυτόχρονα ολιγοήμερες διακοπές. Απόδραση από τη ζωή στην πόλη, καθαρό αέρα για τους φυματικούς και τα αδύνατα παιδιά, ξεκούραση και καλό κλίμα. Αναπτύχθηκαν έτσι συγκεκριμένοι θερινοί ορεινοί τουριστικοί προορισμοί κυρίως για τα ανώτερα κοινωνικά στρώματα. Το Πήλιο, το Καρπενήσι, τα Τρίκαλα Κορινθίας ήταν ορισμένοι από αυτούς. Ταυτόχρονα όμως, όπως αναφέρει ο Άγγελος Φ. Βλάχος στη διατριβή του (Τουριστική ανάπτυξη και δημόσιες πολιτικές στη σύγχρονη Ελλάδα 1914-1950): η ανάδυση ενός νεωτερικού φαινομένου, σ. 230 ): «στα μεσοπολεμικά χρόνια αναπτύχθηκε και μια παράλληλη -μη καταγεγραμμένη σε βάθος- διογκούμενη ροπή παραθερισμού από εργατικά αλλά και αγροτικά στρώματα,» οι οποίοι κατασκεύαζαν αυτοσχέδια καταλύματα σε παραθαλάσσιους, παραλίμνιους ή ορεινούς προορισμούς.

 

Εμείς δεν θα επεκταθούμε περισσότερο. Θα παρουσιάσουμε ενδεικτικά ορισμένα τεκμήρια από τα αρχεία μας που εικονογραφούν κάπως τα παραπάνω.

 

 

sta-vouna-1

 

 

Ο Βασίλειος Τατάκης, πρωτοπόρος εκπαιδευτικός και καθηγητής φιλοσοφίας στο ΑΠΘ, υπήρξε ιδιαίτερα δραστήριος πεζοπόρος. Εδώ κάρτα μέλους στον Σύνδεσμο Εκδρομών «Η Υπαίθριος Ζωή» όταν εργαζόταν ως διευθυντής του Πειραματικού Σχολείου του Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης. Η «Υπαίθριος Ζωή» υπήρξε σημαντικό σωματείο και ιδρυτικό μέλος της Ελληνικής Περιηγητικής Λέσχης που ιδρύθηκε το 1937 (αρχείο Βασίλειου Τατάκη).

 

 

sta-vouna-2

 

 

sta-vouna-3

Ο Βασίλειος Τατάκης (τρίτος από δεξιά στη μεσαία σειρά) με παρέα στην Πάρνηθα, 1922 (αρχείο Βασίλειου Τατάκη).

 

 

sta-vouna-4

Ο Βασίλειος Τατάκης προπορευομένος σε πορεία στα χιόνια, μάλλον στον Χορτιάτη, γύρω στα 1936 (αρχείο Βασίλειου Τατάκη).

 

 

sta-vouna-5

Ο Βασίλειος Τατάκης (πρώτος από δεξιά στη σειρά των καθισμένων) στον Χορτιάτη, 1931 (αρχείο Βασίλειου Τατάκη).

 

 

sta-vouna-6

Παρέα σε ορεινή περιοχή της Μακεδονίας μπροστά από ρόμπολα, πρώτη από δεξιά η Ελένη Κύρου (αρχείο Κλείτου Κύρου)

 

 

sta-vouna-7

Μαθητές του Κολεγίου Ανατόλια στον χιονισμένο Χορτιάτη, Δεκέμβριος 1936, τρίτος από δεξιά ο Κλείτος Κύρου (αρχείο Κλείτου Κύρου)

 

 

sta-vouna-8

Μ. Σκορδάρης, Παναγιώτης Αλμπάνης (στη μέση) και Γ. Κοντσώνας σε τετραήμερη εκδρομή στον Μπούρινο πηγαίνοντας στη θέση Τσάμια, Ιούλιος 1935. Χαρακτηριστική εκδρομική ενδυμασία της εποχής το φαρδύ παντελόνι που φοριόταν πολύ συχνά με γκέτες (αρχείο Παναγιώτη Αλμπάνη).

 

 

sta-vouna-9

Ταΰγετος, 1937 (Φωτογραφικό Αρχείο ΕΛΙΑ/ΜΙΕΤ, κωδ. 3Ψ00.014)

 

 

sta-vouna-10

Τυμφρηστός (Βελούχι), 1935 (Φωτογραφικό Αρχείο ΕΛΙΑ/ΜΙΕΤ, κωδ. 3Ψ00.003)

 

 

sta-vouna-11

 

 

sta-vouna-12

Παρέα στο δάσος Κουρί κοντά στη Θεσσαλονίκη, δεύτερος από δεξιά ο Κάρολος Τσίζεκ, γύρω στα 1940 (αρχείο Κάρολου Τσίζεκ).

 

 

sta-vouna-13

Πορταριά (;) Πηλίου (αρχείο Κάρολου Τσίζεκ).

 

 

sta-vouna-14

Πορταριά (;) Πηλίου, στο παγκάκι η Άννα Τσίζεκ (αρχείο Κάρολου Τσίζεκ).

 

 

sta-vouna-15

Ξενοδοχείο «Τα Θεοξένια» στην Πορταριά (Φωτογραφικό Αρχείο ΕΛΙΑ/ΜΙΕΤ, κωδ. CP.CPS.CPSPAL2.262)

 

 

sta-vouna-16

Ξενοδοχείο «Θεοξένεια» στα Τρίκαλα Κορινθίας (Φωτογραφικό Αρχείο ΕΛΙΑ/ΜΙΕΤ, κωδ. CPPEL.2.239)

 

 

sta-vouna-17

Ξύλινες καλύβες στη θέση Ράχη Καρπενησίου, δεκαετία 1930 (;) (αρχείο Ρούλας Παπαδημητρίου).

 

 

sta-vouna-18

Πρωϊνό έξω από τις καλύβες, Ράχη Καρπενησίου, δεκαετία 1930 (;) (αρχείο Ρούλας Παπαδημητρίου).

 

Καλές αναβάσεις!

 

 

Γιώργος Κουμαρίδης

 

 

υ.γ. ευχαριστίες στη Ματθίλδη Πυρλή για την αμεσότητα και στη Νίκη-Μπακοπούλου-Τατάκη για την πρόσφατη προσθήκη υλικού στο αρχείο του πατέρα της. Μεγάλη βοήθεια στάθηκε και σε αυτή την ανάρτηση η διδακτορική διατριβή Άγγελος Φ. Βλάχος, Τουριστική ανάπτυξη και δημόσιες πολιτικές στη σύγχρονη Ελλάδα (1914-1950): η ανάδυση ενός νεοτερικού φαινομένου, Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας ΕΚΠΑ, Αθήνα 2013 που κυκλοφόρησε σε βιβλίο από τις εκδόσεις Κέρκυρα το 2016.

 

 

Αναδημοσίευση από το blog του ΜΙΕΤ/ΕΛΙΑ Θεσσαλονίκης 

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Στη σημερινή ανάρτηση μια μικρή περιδιάβαση σε λουτροπόλεις και λουτρά της Ελλάδας. Ο ιαματικός τουρισμός ή μάλλον καλύτερα ο θερμαλισμός αναπτύχθηκε στην Ελλάδα από τον δεκατοένατο αιώνα. Tην οθωνική περίοδο το κράτος επικέντρωσε την προσπάθειά του στη δημιουργία λουτρών στο νησί της Κύθνου. Στο γύρισμα του αιώνα λειτουργούσαν ήδη τα λουτρά στο Λουτράκι Κορινθίας, στην Αιδηψό Ευβοίας και στα Μέθανα Τροιζηνίας.