Συγκεντρώνοντας νέα έρευνα πάνω σε πέντε εξαιρετικά σύνθετα χειρόγραφα, η εκδήλωση φωτίζει μια ζωντανή παράδοση γνώσης και πρακτικών που εκτείνεται στον 16ο και 17ο αιώνα. Τα χειρόγραφα αυτά, που σήμερα φυλάσσονται στη Γεννάδειο Βιβλιοθήκη, στο Ιστορικό και Παλαιογραφικό Αρχείο του ΜΙΕΤ και στο Κέντρο Έρευνας της Ελληνικής Λαογραφίας της Ακαδημίας Αθηνών, περιέχουν ένα πλούσιο σύνολο κειμένων — από ιατροσόφια και σεισμολόγια έως ζωδιακούς οδηγούς, σεληνοδρόμια, καθώς και εξορκιστικά και επικλητικά κείμενα.
Μακριά από το να αποτελούν ασαφή κατάλοιπα του παρελθόντος, τα έργα αυτά αποκαλύπτουν τον τρόπο με τον οποίο οι άνθρωποι επιδίωκαν να κατανοήσουν και να επηρεάσουν τόσο τον φυσικό κόσμο όσο και την καθημερινή ζωή. Γραμμένα σε ένα μείγμα λόγιας και δημώδους γλώσσας και αντιγραμμένα από γραφείς διαφορετικών επιπέδων δεξιοτεχνίας, προσφέρουν μια μοναδική οπτική στη διάδοση της γνώσης πέρα από κοινωνικά και πνευματικά όρια.
Το συμπόσιο θα παρουσιάσει τα ιστορικά και φιλολογικά συμφραζόμενα αυτών των κειμένων, ενώ παράλληλα θα οδηγήσει το κοινό «παρασκηνιακά» στη μελέτη τους. Οι ομιλητές θα συζητήσουν τις προκλήσεις και τις ανακαλύψεις που προκύπτουν από τη μεταγραφή, την παλαιογραφική ανάλυση και την κωδικολογική έρευνα, φωτίζοντας τον τρόπο με τον οποίο τόσο σύνθετο υλικό αναδεικνύεται και καθίσταται σήμερα προσβάσιμο.
Η κεντρική ομιλία του David Owens (Πανεπιστήμιο Hertfordshire), The Development and Nature of Magical and Divinatory Texts in the Western World in a Global Context, θα εντάξει αυτές τις παραδόσεις σε ένα ευρύτερο διεθνές πλαίσιο.
Το συμπόσιο συνδιοργανώνεται από τη Γεννάδειο Βιβλιοθήκη, Αμερικανική Σχολή Κλασικών Σπουδών στην Αθήνα , το Ιστορικό και Παλαιογραφικό Αρχείο του ΜΙΕΤ και το Κέντρο Έρευνας της Ελληνικής Λαογραφίας, Ακαδημία Αθηνών.
ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΥΜΠΟΣΙΟΥ
15:45 – Χαιρετισμοί
• Μαρία Γεωργοπούλου, Διευθύντρια της Γενναδείου Βιβλιοθήκης / Αμερικανική Σχολή Κλασικών Σπουδών στην Αθήνα
• Κώστας Κωστής, Διευθυντής του Μορφωτικού Ιδρύματος Εθνικής Τραπέζης
• Ευάγγελος Καραμανές, Διευθυντής του Κέντρου Έρευνας της Ελληνικής Λαογραφίας / Ακαδημία Αθηνών
15:55 – Εισαγωγή
Σταμάτης Ζωχιός – Σταύρος Γριμάνης
Εισαγωγή – Γενική παρουσίαση του έργου
ΣΥΝΕΔΡΙΑ I: Πολιτισμικές και κειμενικές παραδόσεις
Προεδρία: Ευάγγελος Καραμανές,
16:05 – Γεράσιμος Μέριανος, Ινστιτούτο Ιστορικών Ερευνών (ΙΙΕ) / Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών
«Aspects of Magic, Divination, and Healing in Late Byzantium»
16:2 – Σταμάτης Μπουσές, Σχολή Ανθρωπιστικών Επιστημών / Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης
«Magical Practices in Late Antiquity»
16:45 – Σταύρος Γριμάνης, Ιστορικό και Παλαιογραφικό Αρχείο / ΜΙΕΤ
«Textual Traditions and Practices of Magic, Divination, and Healing in the Post-Byzantine period»
17:05 – Σταμάτης Ζωχιός, Κέντρο Έρευνας της Ελληνικής Λαογραφίας / Ακαδημία Αθηνών
«Between Liturgy and Magic: Exorcistic and Apotropaic Texts in Modern Greek Religious Practice»
17:30 – Διάλειμμα καφέ
ΣΥΝΕΔΡΙΑ II: Κείμενα
Προεδρία: Σταμάτης Μπούσες
17:45 – Δημήτρης Ντόντης, ΜΑ, Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης
«The miscellaneous magical and astrological Manuscript MSS 895 of the Gennadius Library»
18:00 – Δέσποινα Καλυβίνου, ΜΑ, Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης
«A miscellaneous codex of popular religion, iatrosophical tradition, astrology, divination, and magic. The Manuscript no. 19 of the Pezaros Collection, MIET / Historical and Palaeographical Archives»
18:15 – Στεφανία Δαβίτη, ΜΑ, Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης
«The magical Manuscript no. 05223α of the Hellenic Folklore Research Centre / Academy of Athens»
18:30 – Κλεοπάτρα Σκουτζού, ΜΑ, Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης
«The magical Manuscript no. 05223β of the Hellenic Folklore Research Centre / Academy of Athens»
18:45 – Αγγελική Σκουτζού, ΜΑ, Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης
«The magical Manuscript no. 05223γ of the Hellenic Folklore Research Centre / Academy of Athens»
19:00 – Συζήτηση
ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΟΜΙΛΙΑ
Προεδρία: Μαρία Γεωργοπούλου
19:15 – Owen Davies, University of Hertfordshire
«The development and nature of magical and divinatory texts in the Western world in a global context»
20:00 – Συζήτηση